Toz dolumda paketlerin bir kısmının eksik, bir kısmının fazla çıkması üretimin en sık karşılaşılan sorunlarından biridir. Eksik dolum müşteri şikâyetine ve yasal sorunlara yol açabilir. Fazla dolum ise fark edilmeden her pakette ürün kaybı demektir. Gramaj sapmasının nedeni çoğu zaman yalnızca dolum makinesi değildir: ürünün yapısı, haznenin beslenme şekli ve dolum öncesindeki adımlar da sonucu belirler. Bu yazıda vidalı toz dolumda gramajı etkileyen başlıca nedenleri ve bunların çözüm yollarını anlatıyoruz.
Vidalı Dolum Nasıl Ölçer?
Vidalı (auger) dolum makinesinde ürün bir haznede bekler. Hazne altındaki dolum vidası belirlenen tur sayısı kadar döner ve her turda yaklaşık aynı hacimde tozu ambalaja aktarır. Yani makine aslında ağırlık değil, hacim ölçer. Ürünün bir litresinin ağırlığı, yani yığın yoğunluğu değişirse aynı tur sayısı farklı gramaj verir. Gramaj sapmalarının büyük bölümü bu değişimden kaynaklanır.
1. Haznedeki Ürün Seviyesi
Hazne dolu olduğunda üstteki ürünün ağırlığı vida bölgesindeki tozu sıkıştırır. Hazne boşaldıkça bu baskı azalır ve aynı tur sayısında daha az ürün akar. Hazne aralıklarla elle dolduruluyorsa gramaj da bu döngüyü takip eder.
Çözüm: Hazneyi sabit bir seviyede tutmak. Bunkerli toz taşıma helezonu gibi bir besleme sistemi, dolum haznesini sürekli besleyerek seviyenin dalgalanmasını önler.
2. Ürünün Havalanması ve Çökmesi
Karıştırıcıdan yeni boşalmış ya da taşınmış toz içinde hava barındırır ve yoğunluğu düşüktür. Bekledikçe hava çıkar ve toz çöker. Aynı partinin ilk ve son paketleri arasındaki farkın bir nedeni budur.
Çözüm: Ürünü dolumdan önce benzer koşullarda bekletmek, hazneyi aşırı karıştırmadan beslemek ve vardiya başında ilk paketleri tartarak tur sayısını doğrulamak.
3. Akışkanlığı Düşük ve Topaklanan Tozlar
Yapışkan, nem çeken ya da yağ içeren tozlar vida bölgesine düzensiz akar, haznede köprü kurabilir. Bu durumda bazı turlarda vida tam dolmaz.
Çözüm: Bu tür ürünler için helezon beslemeli dolum makineleri tercih edilir. Hazne içindeki besleme helezonu ürünü vidaya düzenli olarak iter. Ortam nemini kontrol etmek ve nem çeken ürünleri açıkta bekletmemek de topaklanmayı azaltır.
4. Karışımın Ayrışması
Homojen karışmış bir ürün, dolum makinesine giderken ayrışabilir. İnce ve iri tanecikler ya da yoğunluğu farklı bileşenler birbirinden ayrılırsa her paketin hem ağırlığı hem de içeriği değişir. Taşıma, titreşim ve yüksekten döküm bu ayrışmayı artırır.
Çözüm: Karıştırıcıdan dolum makinesine aktarımı kısa ve düşük düşüş yüksekliğiyle planlamak. Ayrışmanın nedenlerini toz karıştırmada homojenlik yazımızda ayrıntılı anlattık.
5. Ambalaj ve Operatör
Yarı otomatik makinelerde ambalaj operatör tarafından dolum ağzına yerleştirilir. Poşetin ağza tam oturmaması, dolum sırasında hareket ettirilmesi ya da ağız çevresine taşan toz gramajı etkiler.
Çözüm: Ambalaja uygun dolum ağzı kullanmak, operatörlere doğru yerleştirmeyi göstermek ve pedal yerine sensörle başlatılan dolum moduyla tekrarlanabilirliği artırmak.
6. Ölçüm ve Takip
Gramaj sapmasını düzeltmenin ilk adımı onu ölçmektir. Belirli aralıklarla paketleri tartmak ve sonuçları kaydetmek, sapmanın rastgele mi yoksa bir düzene mi bağlı olduğunu gösterir. Örneğin sapma hazne boşaldıkça artıyorsa sorun beslemededir, partinin başında farklıysa ürünün çökmesindedir.
Doğru Dolum Makinesini Seçmek
Gramaj kararlılığı, makinenin ürününüze uygun seçilmesiyle başlar. Ürünün akışkanlığı, paket ağırlığı, ambalaj tipi ve günlük adet, yarı otomatik ya da tam otomatik bir makine arasındaki seçimi belirler. Toz dolum makinelerimizi inceleyebilir, ürününüzü ve ambalajınızı bizimle paylaşarak uygun modeli birlikte belirleyebilirsiniz.
