Protein tozu ve baharat karışımları, toz karıştırmanın en zorlu örneklerindendir. Protein tozları hafif ve incedir, kolayca tozur ve reçetede çok küçük oranlarda aroma ya da tatlandırıcı bulunur. Baharat karışımlarında ise tanecik boyutları birbirinden çok farklıdır ve bazı baharatlar yağlı yapıları nedeniyle topaklanır. Bu yazıda iki ürün grubunun karıştırmada neden zorladığını ve karıştırıcı seçerken nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Protein Tozunu Zorlaştıran Ne?
- Düşük yığın yoğunluğu: Protein tozlarının bir litresi genellikle 0,3–0,5 kilogram arasındadır. Aynı ağırlıktaki partiyi karıştırmak için şeker ya da tuza göre çok daha büyük hacim gerekir.
- Küçük oranlı bileşenler: Aroma, tatlandırıcı, vitamin ve mineral gibi bileşenler reçetenin küçük bir kısmını oluşturur, ancak her porsiyonda aynı oranda bulunmaları gerekir.
- Tozuma ve nem: İnce tozlar yükleme ve boşaltmada havaya karışır, ortam nemini çektiklerinde topaklanabilirler.
- Değerli hammadde: Partiden partiye haznede kalan ürün doğrudan maliyettir.
Baharat Karışımlarını Zorlaştıran Ne?
- Farklı tanecik boyutları: Toz kimyon ile pul biber ya da kurutulmuş yeşillik aynı karışımda yer alabilir. Tanecik boyutu farkı büyüdükçe ürün karıştırma sonrasında ayrışmaya yatkın hâle gelir.
- Yağlı ve yapışkan baharatlar: Bazı baharatların yağ içeriği topaklanmaya yol açar.
- Aroma kaybı: Uzun süreli ve sert mekanik etki, ürünün ısınmasına ve aromanın zayıflamasına neden olabilir.
- Sık reçete değişimi: Baharat üreticileri gün içinde çok sayıda farklı karışım hazırlar. Bu yüzden temizlik süresi kritik önemdedir.
Hangi Karıştırıcı Tipi?
İki ürün grubunda da gövdesi dönen karıştırıcılar, ürüne kanat baskısı uygulamadan nazik bir karışım sağladıkları için öne çıkar. Seçimi ürünün özellikleri ve üretim düzeni belirler:
- Konik karıştırıcı: Koni biçimli çıkışı sayesinde ürün az kalıntıyla boşalır. Protein tozu gibi değerli hammaddelerde parti arası kaybı azaltır.
- Kübik karıştırıcı: Çok yönlü hareketi, yoğunlukları ve tanecik boyutları farklı tozların eşit dağılmasına yardımcı olur. Baharat ve kahve karışım merkezlerinde, sık reçete değişen üretimlerde tercih edilir.
- V tipi karıştırıcı: Serbest akan tozlarda ve aroma ya da tatlandırıcı gibi hassas oranlı reçetelerde uygundur. Topaklanma eğilimi olan ürünler için isteğe bağlı iç karıştırıcı eklenebilir.
- Yatay ribbon karıştırıcı: Çok büyük partilerle çalışan ya da karışıma yağ veya sıvı aroma püskürten üretimlerde uygundur. Kırılgan parçacıklı baharatlarda kanat hızının doğru ayarlanması gerekir.
Küçük Oranlı Bileşenleri Doğru Dağıtmak
Reçetede çok az bulunan bir bileşeni doğrudan büyük partiye eklemek, onun her noktaya eşit dağılmasını zorlaştırır. Sektörde yaygın uygulama, bu bileşeni önce ana tozun küçük bir kısmıyla ön karışım hâline getirmek ve sonra ana partiye eklemektir. Yükleme sırasını sabitlemek de partiden partiye tutarlılığı artırır.
Kapasite Hesabında Yoğunluğa Dikkat
Protein tozunda yığın yoğunluğu düşük olduğu için makine hacmi beklenenden büyük çıkar:
- Örnek: Partide 250 kg protein tozu, yığın yoğunluğu 0,5 kg/L ise ürün hacmi 500 litredir.
- Konik karıştırıcıda yaklaşık %50 doluluk için 1.000 litrelik bir model gerekir.
Baharat karışımlarında yoğunluk reçeteye göre çok değiştiği için hesabı kendi ürününüzün ölçülmüş yığın yoğunluğuyla yapmanız gerekir.
Tozuma ve Hijyen
Gövdesi dönen karıştırıcılar karıştırma sırasında kapalıdır. Bu sayede ince tozun ortama yayılması büyük ölçüde yükleme ve boşaltma anlarıyla sınırlı kalır. Ürünle temas eden yüzeylerin pürüzsüz paslanmaz çelik olması, yağlı baharatların ve protein tozunun yüzeye tutunmasını azaltır ve temizliği kolaylaştırır.
Yeni Reçeteyi Önce Küçük Partide Deneyin
Yeni bir aroma ya da baharat karışımında hangi tipin ve ne kadar karıştırma süresinin yeterli olduğunu laboratuvar tipi karıştırıcılarla küçük partilerde deneyebilirsiniz. Elde edilen sonuçlar aynı tipteki üretim makinesine aktarılabilir.
Gıda üretiminde kullanılan diğer makinelerimizi Gıda ve İçecek sayfasında bulabilirsiniz. Reçetenizi ve parti büyüklüğünüzü bizimle paylaşırsanız uygun karıştırıcıyı birlikte belirleyebiliriz.
